Fiyat verisi ve seriler

Her betik barlar üzerinde çalışır. Bir barın hangi fiyatları taşıdığını ve bu fiyatlara neden seri dendiğini kavrarsan, kalan her şey yerine oturur.

Grafikteki her mum bir bardır. Bar, belirli bir zaman aralığında olan biteni dört fiyatla özetler. Betiğin bu barları soldan sağa tek tek dolaşır; her barda kodunun tamamı bir kez çalışır.

Bir barın fiyatları

Beş temel seri her barda hazır bekler. Adını yazman yeterlidir; ayrıca tanımlaman gereken bir şey yoktur.

• open — barın açıldığı ilk fiyat.
• high — bar boyunca görülen en yüksek fiyat, fitilin tepesi.
• low — en düşük fiyat, fitilin dibi.
• close — barın kapandığı son fiyat. Kuralların çoğu buna dayanır.
• volume — bar boyunca el değiştiren miktar.

// bir barin govdesi: kapanis eksi acilis
govde = close - open
// barin tam araligi: en yuksek eksi en dusuk
aralik = high - low
plot(govde, "govde", "#2962ff", "olcu")
plot(aralik, "aralik", "#ff9800", "olcu")

Alttaki olcu panosunda iki çizgi: mavi olan gövde boyunu işaretiyle birlikte verir (yükseliş barında pozitif, düşüşte negatif), turuncu olan fitiller dahil bar aralığını gösterir.

Seri mi, tek sayı mı?

Seri, her bar için ayrı bir değer taşıyan bir sütundur. Tek sayı ise bütün barlarda aynı kalır. Bu ayrımı baştan kavramak, sonradan çıkacak birçok karışıklığı önler.

Bir seriyi sayıyla karşılaştırırsan sonuç yine seri olur: bar başına bir doğru ya da yanlış. Bu yüzden koşullar da birer seridir; bir barda doğru, ötekinde yanlış olabilirler.

// sma bir SERI dondurur: her barda ayri bir deger
ortalama = sma(close, 20)
// esik tek bir SAYIdir: butun barlarda ayni kalir
esik = 70
// seriyi sayiyla karsilastirinca sonuc yine seridir
asiri = rsi(close, 14) > esik
plot(ortalama, "SMA20", "#2962ff")
plotshape(asiri, style="circle", location="abovebar", color="#ef5350")

Fiyat panosunda mavi bir SMA20 çizgisi; RSI değerinin 70'i aştığı barların üstünde kırmızı birer daire.

Türetilmiş fiyat kaynakları

Kapanış bazen tek başına fazla gürültülüdür; tek bir fitil ucu kuralı bozabilir. Barın fiyatlarını ortalayan üç hazır seri bu işi senin yerine yapar.

• hl2 — (high + low) / 2, barın orta fiyatı.
• hlc3 — (high + low + close) / 3, kapanışı da tartan tipik fiyat.
• ohlc4 — (open + high + low + close) / 4, dört fiyatı eşit tartan en pürüzsüz kaynak.

// ayni uzunluk, uc farkli kaynak
plot(sma(close, 20), "close", "#787b86")
plot(sma(hl2, 20), "hl2", "#2962ff")
plot(sma(ohlc4, 20), "ohlc4", "#26a69a")

Fiyat panosunda birbirine çok yakın üç ortalama çizgisi. Gri olan en çok kıpırdar, yeşil olan en yumuşak seyreder.

Geçmiş barı okumak

Kuralların çoğu şu an ile az önce arasındaki farka bakar. Bir serinin geçmiş değerine iki yoldan ulaşırsın ve ikisi de aynı sonucu verir.

• close[1] — köşeli parantez içindeki sayı kaç bar geriye gidileceğini söyler. close[0] içinde bulunduğun bardır.
• prev(close, 1) — aynı işin işlev biçimi. Geriye kaç bar gidileceği hesaplanan bir değerse okunaklı kalır.

// koseli parantez: sayi kac bar geriye gidilecegini soyler
oncekiKapanis = close[1]
// ayni degeri prev de verir
ayniDeger = prev(close, 1)
// ikisi her barda esit oldugu icin fark hep sifirdir
plot(oncekiKapanis - ayniDeger, "fark", "#787b86", "fark")
// ust uste iki yukselen kapanis
plotshape(close > close[1] and close[1] > close[2], style="triangleup", location="belowbar", color="#26a69a")

Alttaki fark panosunda tam sıfırda düz bir çizgi — iki yazımın aynı değeri verdiğinin kanıtı. Fiyat panosunda ise art arda iki kez yükselen kapanışın altında yeşil üçgenler.

Seriler boşluk da taşır

Bir serinin her barda sayı taşıması şart değildir. Değerin olmadığı yerde na durur ve na bir hesaba girerse sonucu da na yapar. Kural burada hata vermez, sessizce boş kalır; boşluğu doldurmak için nz kullanırsın.

// ilk 19 barda pencere dolmaz: sma na tasir
ortalama = sma(close, 20)
// na yerine 0 koy; cizgi bosluk yerine sifirdan baslar
plot(nz(ortalama, 0), "ortalama", "#2962ff")
// hacim eksik gelirse 0 say, sonra ortalamasiyla kiyasla
yogun = nz(volume, 0) > sma(volume, 20) * 2
plotshape(yogun, style="circle", location="bottom", color="#ff9800")

Ortalama çizgisi ilk on dokuz barda boşluk bırakmak yerine sıfırdan başlar, sonra fiyata oturur. Hacmin ortalamasının iki katını aştığı barlarda panonun altında turuncu daireler belirir.

Zaman bilgisi serileri

Her barın bir de zaman kimliği vardır: hangi saatte, hangi gün, hangi ay oluştuğu. Bunları ayrı seriler halinde okursun ve hepsi sembolün bağlı olduğu borsanın saat dilimine göre hesaplanır.

• hour — barın saati, 0 ile 23 arasında.
• minute — barın dakikası, 0 ile 59 arasında.
• dayofweek — haftanın günü; Pazar 1, Cumartesi 7. dayofweek.monday gibi adlandırılmış sabitler de kullanılabilir.
• dayofmonth — ayın kaçıncı günü.
• month ve year — ay (1-12) ve yıl.
• weekofyear — yılın kaçıncı haftası.

Bunları çoğunlukla süzgeç olarak kullanırsın: işlemi belirli saatlere kısıtlamak, seansın ilk dakikalarını atlamak, ay başında bir sayacı sıfırlamak gibi.

// barin saati 0 ile 23 arasinda bir sayidir
sabahSaati = hour >= 8 and hour < 12
// haftanin gunu: Pazar 1, Cumartesi 7
haftaSonu = dayofweek == 1 or dayofweek == 7
plotshape(sabahSaati, style="circle", location="bottom", color="#2962ff")
plotshape(haftaSonu, style="square", location="top", color="#787b86")

Sabah 08:00 ile 12:00 arasındaki barların altında mavi daireler, hafta sonuna düşen barların üstünde gri kareler görürsün.

// bu barin ayi onceki bardan farkliysa ayin ilk bari demektir
yeniAy = month != month[1]
// gecenin ilk saatlerinde giris yapma
sakinSaat = hour < 6
enterLong(crossover(close, sma(close, 20)) and not sakinSaat)
exit(crossunder(close, sma(close, 20)))
plotshape(yeniAy, style="flag", location="top", color="#ff9800")

Her ayın ilk barında panonun üstünde turuncu bir bayrak. Alım yalnız kapanış 20 barlık ortalamayı yukarı kestiğinde ve saat 06:00'dan sonraysa açılır; aşağı kesişimde pozisyon kapanır.

Barın diğer kimlik bilgileri

Zamanın yanında birkaç bilgi daha okunabilir. Bunlar nokta yazımıyla gelir ve genelde kuralı sınırlamak için kullanılır.

• barstate.islast — son bar mı. barstate.isconfirmed — bar kapandı mı.
• timeframe.isdaily, timeframe.isintraday — grafiğin hangi zaman diliminde olduğu. timeframe.period o dilimin metnini verir.
• syminfo.ticker — sembolün kodu. syminfo.mintick — en küçük fiyat adımı.
• session.ismarket — barın normal seansa düşüp düşmediği.

// grafik gunluk mu, gun-ici mi
gunluk = timeframe.isdaily
plot(iff(gunluk, 1, 0), "gunluk mu", "#787b86", "bilgi")
// son bara bir elmas birak
plotshape(barstate.islast, style="diamond", location="top", color="#2962ff")

Alttaki bilgi panosunda düz bir çizgi: günlük grafikte 1, diğer dilimlerde 0. Grafiğin en sağındaki son barın üstünde mavi bir elmas.

Sık yapılan hatalar

• Seriyi tek sayı sanmak. ortalama = sma(close, 20) satırı bir değer değil, bar başına bir değer üretir; sonucu tek bir sayı gibi okuyunca kural beklenmedik davranır.
• İlk barları unutmak. Pencere dolmadan gösterge na taşır; kural o barlarda sessizce çalışmaz. Gerekiyorsa nz ile koru.
• close[1] ile prev(close, 1) arasında fark aramak. İkisi aynı değeri verir; hangisini yazacağın okunaklılık meselesidir.
• Türetilmiş kaynağı gereksiz yere seçmek. ohlc4 üzerine kurulmuş bir kırılım kuralı geç tepki verir, çünkü fitilin ucu ortalamanın içinde erir.
• Saat süzgecini yanlış saat dilimine göre yazmak. Süzgeç hata vermez, sadece istemediğin barları eler; geriye dönük sınamada bu sessizce yanlış sonuca yol açar.
• Koşulu bar kapanmadan kesin saymak. Oluşmakta olan barda değerler hâlâ değişebilir; kesinlik gerekiyorsa barstate.isconfirmed ile birlikte kullan.